Juridische informatica voorspellingen voor 2026

22 januari 2026

Traditioneel worden in het begin van een nieuw jaar voorspellingen gemaakt. Hier volgt een selectie van juridische informatica voorspellingen voor 2026. AI is inmiddels alomtegenwoordig geworden. Het is dan ook geen verrassing dat de meeste auteurs veel aandacht besteden aan voorspellingen m.b.t. AI. We bespreken ook voorspellingen m.b.t. de markt en voorspellingen over advocatenkantoren en de juridische praktijk. Zoals te verwachten valt, overlappen deze drie categorieën elkaar.

Voorspellingen met betrekking tot AI

De opkomst van AI in advocatenkantoren lijkt op dit moment niet te stoppen. Alle auteurs in de onderstaande bronnen geven hun eigen voorspellingen met betrekking tot AI. Dit zijn de gemeenschappelijke thema’s.

AI wordt de bepalende factor in juridische informatica

AI gaat de juridische informatica ingrijpend veranderen. Het wordt een fundamenteel onderdeel van de manier waarop advocatenkantoren werken. AI schrijft niet alleen dingen voor u. Het beheert volledige taken van begin tot eind. Het kan zaken sorteren, documenten verzamelen en u helpen bij het nemen van beslissingen. De meeste experts vermelden dezelfde trend: AI-tools die zelfstandig problemen kunnen overdenken, plannen kunnen maken en complexe juridische taken kunnen uitvoeren. I.p.v. een assistent wordt AI een echte werkpartner. AI verandert de manier waarop advocaten hun werk doen fundamenteel. Het helpt bij alles, van casemanagement tot het voorspellen van uitkomsten en het organiseren van workflows.

AI verandert ook de manier waarop cliënten en advocaten vanaf het allereerste gesprek met elkaar omgaan. Steeds meer cliënten komen met advies dat ze al hebben gekregen van een AI-tool. Als gevolg daarvan hebben advocatenkantoren hun eigen AI-systemen nodig om te analyseren en te begrijpen wat cliënten aanbrengen, nog voordat een menselijke advocaat erbij betrokken raakt. De kantoren die AI al in hun dagelijkse werkzaamheden hebben geïntegreerd, zullen van die voorsprong profiteren. De kantoren die nog steeds treuzelen, lopen het risico achterop te raken.

De verschuiving van generatieve AI naar agentische AI

Zoals hierboven vermeld, is de grootste technologische verandering de manier waarop AI werkt. We stappen af van de oude aanpak waarbij u AI een vraag stelt en het u een antwoord geeft. In plaats daarvan krijgen we AI-agenten die hele projecten van begin tot eind kunnen afhandelen. Op dit moment moet u AI misschien voortdurend vertellen wat het vervolgens moet doen om één enkel document op te stellen. Maar in 2026 zullen deze AI-agenten meer als digitale collega’s werken. Ze zullen zelf nieuwe zaken sorteren, relevante documenten opzoeken, informatie controleren en overzichtelijke rapporten samenstellen. En dat allemaal zonder dat u ze bij elke stap aan de hand hoeft te nemen. Dankzij dit vermogen tot ‘diepgaand onderzoek’ evolueert AI van een veredelde tekstverwerker naar iets dat ingewikkeld juridisch werk kan coördineren. Daardoor kunnen advocaten hele workflows overzien zonder zich in elk klein detail te verliezen.

Data-gestuurde strategie en voorspellende analyses

Advocatenkantoren beginnen te beseffen dat alle gegevens die ze hebben verzameld – factuurgegevens, uitspraken in zaken, welke cliënten daadwerkelijk winstgevend zijn – goud waard zijn. In 2026 is het gebruik van voorspellende analyses niet langer baanbrekend, maar gewoon de norm. Kantoren zullen deze inzichten gebruiken om te voorspellen hoe rechters zullen oordelen, om de volgende stap van de tegenpartij te voorspellen en om uit te zoeken met welke soorten zaken ze daadwerkelijk geld verdienen.

Juridische informatica voorspellingen m.b.t. de juridische markt

Verschillende auteurs besteden aandacht aan veranderingen in de markt voor juridische dienstverlening in 2026.

Marktconsolidatie en schifting

De markt voor juridische AI staat in 2026 voor een grote consolidatie, waarbij naar verwachting meer dan de helft van de huidige aanbieders zal worden overgenomen of de boeken zal neerleggen. Bedrijven die enkel basisfuncties voor AI aanbieden zonder meerwaarde zullen het moeilijk krijgen. De overlevenden zullen degenen zijn die gespecialiseerde mogelijkheden en meetbare resultaten bieden. Grote leveranciers stappen over van zelfstandige producten naar geïntegreerde platforms die het hele juridische ecosysteem met elkaar verbinden.

Ondertussen krijgen traditionele grote advocatenkantoren te maken met toenemende concurrentie van alternatieve juridische dienstverleners en door AI aangestuurde bedrijven die gestandaardiseerd werk zoals contracten en compliance tegen lagere kosten kunnen uitvoeren. Sommige AI-leveranciers gaan mogelijk zelfs rechtstreeks juridische diensten aanbieden, waardoor de grens tussen technologie en advocatenkantoren vervaagt. Deze efficiëntierevolutie dwingt de hele sector om de structuur en prijsstelling van juridische diensten te herzien.

Evolutie van verdienmodellen en facturering

AI en automatisering maken juridisch werk zo veel sneller dat het oude model van factureerbare uren aan het afbrokkelen is. Tegen 2026 zullen we waarschijnlijk meer kantoren zien experimenteren met alternatieve vergoedingsmodellen waarbij gemengde prijsmodellen worden gehanteerd: misschien uurtarieven voor sommige werkzaamheden, vaste tarieven voor andere projecten en zelfs abonnementsachtige afspraken op basis van resultaten. Want als AI routinetaken in een fractie van de tijd kan uitvoeren, moeten kantoren hun focus verleggen naar het in rekening brengen van de specifieke juridisch expertise die alleen ervaren advocaten kunnen bieden. Maar dit creëert een nieuwe uitdaging: kantoren zullen voor elke zaak veel betere financiële tracking nodig hebben om ervoor te zorgen dat ze nog steeds winstgevend zijn, terwijl ze cliënten ook de transparantie en eerlijke prijzen bieden waar ze steeds meer om vragen.

Cyberbeveiliging als concurrentievoordeel

Nu advocatenkantoren steeds meer gebruikmaken van AI-tools en cloud-gebaseerde systemen, is cyberbeveiliging iets waar cliënten actief om vragen. In 2026 zullen cliënten ‘zero-trust’-beveiligingsopstellingen en automatische versleuteling als basisvereisten verwachten. Ze zullen kiezen voor kantoren die kunnen aantonen dat ze over een sterke leveranciersbeveiliging beschikken en veilig met gegevens omgaan. Kantoren met ijzersterke beveiligingssystemen gebruiken dat nu al als een belangrijk verkoopargument om hoogwaardige klanten binnen te halen, en die trend zal alleen maar toenemen.

Voorspellingen over het advocatenkantoor en de advocatenpraktijk

De overige voorspellingen hebben grotendeels betrekking op het advocatenkantoor en de advocatenpraktijk. Ze kunnen worden onderverdeeld in vier categorieën.

De verschuiving naar uniforme juridische platforms

In België en Nederland is het al lang de norm voor advocatenkantoren om geïntegreerde pakketten voor kantoorbeheer te gebruiken. Ook elders begint de juridische sector nu af te stappen van het gebruik van meerdere losstaande tools en gaat over op uniforme cloudplatforms die functioneren als één enkel registratiesysteem. In plaats van te jongleren met afzonderlijke software voor facturering, documentbeheer, HR en communicatie met klanten, maken advocatenkantoren en interne juridische afdelingen steeds vaker gebruik van geïntegreerde omgevingen waarin alles op één plek wordt samengebracht.

Deze geïntegreerde platforms – zoals Cicero LawPack – combineren dossierbeheer, documentautomatisering, uitgavenanalyse en risicotracking in één allesomvattende oplossing. Deze consolidatie creëert één enkele bron van informatie, waardoor juridische teams beter inzicht krijgen in de status van zaken, de toewijzing van middelen en uitgavenpatronen, terwijl de inefficiëntie van het beheer van gescheiden systemen wordt weggenomen.

Deze verschuiving is vooral gunstig voor kleine en middelgrote bedrijven. Cloud-native platforms maken automatisering en beveiliging op bedrijfsniveau toegankelijk voor bedrijven van elke omvang. Naarmate juridische workflows steeds meer geautomatiseerd en data-gestuurd worden, democratiseren deze geïntegreerde platforms de toegang tot geavanceerde technologie in de hele juridische sector.

De opkomst van de door AI ondersteunde juridische professional

De rol van de advocaat evolueert en vereist nieuwe technische vaardigheden. In 2026 zullen succesvolle advocaten niet alleen traditioneel juridisch onderzoek moeten beheersen, maar ook AI-tools en data-analyse. Dit betekent dat ze moeten leren hoe ze AI-systemen effectief kunnen aansturen en toezicht kunnen houden op de output ervan. Deze verschuiving verandert de manier waarop jonge advocaten leren. In plaats van jaren te besteden aan repetitieve taken zoals documenten beoordelen, bouwen ze hun vaardigheden op met behulp van AI-coaching en praktijkoefeningen. Het doel is niet om advocaten te vervangen door technologie, maar om hen te bevrijden van routinematig werk, zodat ze zich kunnen concentreren op wat mensen het beste kunnen: strategisch denken, ethisch oordelen en het opbouwen van klantrelaties. Technologie neemt de repetitieve taken voor zijn rekening, terwijl advocaten zich concentreren op het werk dat echt menselijke expertise vereist.

Strategische vereisten: acceptatie, ROI en vaardigheden

De sleutel tot succes in 2026 is niet alleen het aanschaffen van AI-tools, maar ook het strategisch gebruik ervan. Advocatenkantoren moeten zorgvuldig veilige technologiepartners selecteren, hun workflows rond AI herontwerpen en duidelijke maatstaven vaststellen om efficiëntiewinst en cliëntresultaten bij te houden. Kantoren die in 2024-25 zijn begonnen met experimenteren met AI, zullen hun concurrenten voorblijven door deze tools op grote schaal in te zetten en snellere service te leveren tegen lagere kosten. We hebben een punt bereikt waarop degenen die hebben gewacht, moeite zullen hebben om hun achterstand in te halen.

Ervaring van de cliënt en innovatie van bedrijfsmodellen

AI verandert de manier waarop advocatenkantoren met cliënten omgaan en hun diensten in rekening brengen. In 2026 zullen kantoren AI naar verwachting niet alleen gebruiken om intern sneller te werken, maar ook om cliënten meer transparantie en responsiviteit te bieden. Ze maken gebruik van tools zoals real-time dashboards en samenwerkingsportalen. En, zoals hierboven vermeld, naarmate AI routinetaken overneemt, zal de traditionele facturering op uur-basis steeds meer plaatsmaken voor vaste tarieven en abonnementsmodellen. Deze verschuiving komt tegemoet aan de vraag van cliënten naar voorspelbare, op waarde gebaseerde prijzen in plaats van simpelweg te betalen voor de tijd die advocaten aan een zaak besteden.

Conclusie

In 2026 zal juridische informatica worden gekenmerkt door volwassen AI-systemen, minder maar krachtigere platforms en fundamentele veranderingen in de manier waarop advocatenkantoren werken. Kantoren die geïntegreerde cloudplatforms, voorspellende tools en geavanceerde AI gebruiken, zullen hun concurrenten achter zich laten, terwijl kantoren die zich tegen verandering verzetten het risico lopen irrelevant te worden. Bij elke technologische beslissing zullen veiligheid en het vertrouwen van de cliënt voorop moeten staan, en advocaten zullen in toenemende mate zowel juridische expertise als technische vaardigheden nodig hebben. De juridische sector is de experimentele fase voorbij. Technologie geeft nu vorm aan de kernstructuur van het beroep en transformeert van een nuttig hulpmiddel naar een essentiële strategische partner.

Bronnen: